f
F (เอฟ)
1. ชื่อระดับเสียงฟา
2. อักษรย่อของคำว่า forte แปลว่า ดัง
F clef (เอฟ เคลฟ)
หมายถึง เบสเคลฟ
Faciele (It. ฟาซีเล) facile (Fr.)
ง่าย ,คล่อง.
Falsetto (It. ฟัลเสตโต)
เสียงที่ร้องดัดให้สูงขึ้นกว่าเสียงร้องตามปกติ
Fandango (Sp. ฟันดังโก)
เพลงเต้นรำอย่างมีชีวิตชีวาของสเปนในจังหวะประเภทนับ 3 (สามจังหวะในหนึ่งห้อง)
เพลงเต้นรำฟันดังโกเป็นเพลงเต้นรำโดยนักเต้นคู่หนึ่งพร้อมด้วยเครื่องดนตรี
กีตาร์, คาสทะเนทส์และการขับร้องร่วมทำดนตรีคลอประกอบด้วยเพลงนี้ปรากฏครั้งแรกที่สเปน
ในศตวรรษที่ 18
Fanfare (It. แฟนแฟร์)
การแสดงอวดอย่างสง่าของเหล่าแตรทรัมเป็ต
Fantasia (It. ฟานเตซีอา), fantaisie (Fr. ฟานต์ซี), fantasie (Ger.), Fantasy
(Eng. แฟนตาซี)
1. คีตลักษณ์ที่เกิดขึ้นในศตวรรษที่ 17และ 18 โดยมีพื้นฐานจากการร้อง ล้อเลียนกันอย่างอิสระ
2. ผลงานดนตรีที่นักประพันธ์เขียนขึ้นตามความรู้สึกไม่ได้เขียนตามข้อกำหนดไว้ของคีตลักษณ์
Feirlich (Gr. ไฟร์ลิคซ์)
สนุกสนาน
Fermamente (It. เฟอร์มาเม็นเต)
อย่างมั่นคง เด็ดเดี่ยว
Fermata (It. เฟอมาตา)
การลากเสียงยาวเพิ่มขึ้นหรือหมายถึงการหยุดเสียงเครื่องหมายเฟอมาตาจะเพิ่มค่าเวลาของตัวโน้ตหรือตัวหยุดตามที่เครื่องหมายนี้กำกับไว้ข้างบน
ซึ่งจะเพิ่ม ความยาวเท่าใดนั้นให้ขึ้นอยู่กับการตัดสินใจของผู้ปฏิบัติ
Feroce (It. แฟรโรเช)
ป่าเถื่อน ,ดุร้าย
Festevole (It. เฟสเตโวเล)
สนุกสนาน ร่าเริง
Feu (Fr. เฟอ)
ไฟ เร่าร้อน
Fiddle (ฟิดเดิ้ล)
เป็นภาษาแสลงของคำว่าไวโอลิน และรวมใช้สำหรับสมาชิกอื่น ๆ ในตระกูลเครื่องสาย
เช่น เบสฟิดเดิ้ล
Fiere (Fr. ฟิแอร์)
ภูมิใจ, ชั้นสูง
Fife (ไฟฟ์)
เครื่องดนตรีประเภทเครื่องลมไม้ที่มีขนาดเล็กเหมือนขลุ่ย ฟลูท แต่ไฟฟ์มีเสียงสูงกว่าหนึ่งอ๊อกเทฟ
มีรูปิดเปิดหกถึงแปดรูและไม่มีคีย์สำหรับปิดเปิดรู ส่วนใหญ่ใช้ในวงขลุ่ยไฟฟ์และหมวดกลอง
Fifth (ฟิฟท์)
1.ช่วงคู่เสียงของเสียงแบบไดอาโทนิก 5 เสียง
Figure (ฟิกเกอร์)
ประกายความคิด ส่วนที่สั้นที่สุดของแนวความคิดทางดนตรี
Fin (Fr. แฟง)
จบ
Fine (It. ฟิเน)
จบ
Finale (It. ฟิน่าเล)
ส่วนสรุปจบหรือส่วนท้ายสุดของท่อนในบทประพันธ์เพลงบทหนึ่ง
Fine (It ฟิเน)
จบ ,ปิดฉากลง D.C.al Fine หมายถึง ให้กลับไปที่จุดเริ่มต้นใหม่ และเล่นจน ถึงคำว่า
Fine
First inversion (เฟริท์อินเวอร์ชั่น)
การพลิกกลับครั้งที่หนึ่งการเรียงตัวใหม่ของคอร์ดเพื่อให้โน้ตตัวที่สามอยู่ในแนวล่างสุด
Flag (แฟล็ก)
เขบ็ตเส้นตรงที่ลากจากก้านโน้ต เพื่อแสดงว่าตัวโน้ตนั้นมีอัตราจังหวะสั้นกว่าโน้ตตัวดำ
Flageolet (แฟล็กจะโอเลท)
1. เครื่องดนตรีรูปร่างคล้ายฟลูท ซึ่งจัดเข้าอยู่ในตระกูลนกหวีด (เป่า)
2. ปุ่มสำหรับให้เสียงขลุ่ยระดับเสียงสูงในเครื่องดนตรีออร์แกน
Flamenco or cante flamenco (Sp. ฟลาเมงโก)
ชื่อระบำหรือดนตรีของสเปนในสไตล์ยิปซีมีรากฐานมาจากคำว่า Canre .Id. ซึ่งบรรยายถึงอารมณ์และโศกนาฏกรรมแบบเพลงชาวอันดาลูเชี่ยนในตอนต้นศตวรรษที่
19 ได้รับความนิยมและมีสีสันมากขึ้นในช่วงปลายศตวรรษที่ 19 ชื่อฟลาเมงโกอาจจะใช้เป็นคำอธิบายถึงเครื่องแต่งกายสีฟลาเมงโกของชาวยิปซีปกติแล้วเพลงจะเริ่มต้นด้วยคำว่า
"อาย" หรือ "เลลิ" ซึ่งมีพิสัยขั้นคู่เสียงหก และโดยทั่วไปจะคลอประกอบด้วยกีตาร์
Flat (แฟล็ท)
เครื่องหมายแฟล็ทนี้เมื่อวางข้างหน้าโน้ตตัวใดแล้ว โน้ตตัวนั้นจะมีเสียงต่ำลงครึ่งเสียง
Flautando (It. เฟลาตานโด)
เหมือนฟลูท ใส
Fling (ฟลิง)
การเต้นรำแบบสก๊อต ซึ่งเหมือนกับเพลงเต้นรำรีลปกติจะอยู่ในจังหวะ oถ
Fluchtig (Gr. ฟลุคช์ทิก)
อย่างละเอียดอ่อน
Flute (ฟลูท)
ชื่อขลุ่ยชนิดหนึ่งจัดเป็นเครื่องดนตรีประเภทเครื่องลมไม้ขลุ่ยฟลูทมีท่อกลวงทำเสียงได้โดยการเป่าผ่านส่วนปากเป่า
(ที่เจาะไว้ด้านบนของท่อนส่วนปากเป่า) ที่น่าแปลกคือส่วนปากเป่าท่อนนี้มีลักษณะความกว้างของท่อไม่เท่ากันคือจะตีบเรียวลงจนถึงส่วนปลายสุดของท่อนกลไกการปิดเปิดรูและระบบการวางนิ้วของฟลูทสมัยใหม่ได้รับการออกแบบโดยทีโอบัลด์
โบเอม (เกิดปีค.ศ 1793) ถึงแม้ว่าขลุ่ยฟลูทจะจัดไว้เป็นเครื่องดนตรีประเภทเครื่องลมไม้ก็ตามแต่ขลุ่ยฟลูทในปัจจุบันนี้ก็ทำด้วยโลหะเสียงของฟลูทมีลักษณะใสชัดเจนเหมือนโลหะเงินอีกทั้งเป่าขึ้นเสียงสูงได้ดีฟลูทเป็นเครื่องดนตรีประเภทไม่ต้องย้ายคีย์
(เสียงที่เกิดขึ้นจริงจะตรงกับที่เขียนบันทึกไว้)
Folk music (โฟล์ค มิวสิก)
คือดนตรีที่บรรยายถึงวัฒนธรรมประเพณีและอารมณ์ของประชาชนในชนบทหรือกลุ่มชนส่วน
ต่าง ๆ ดนตรีโฟล์คเป็นดนตรีที่พัฒนาขึ้นท่ามกลางผู้คน ไม่ได้เกิดจากการแต่งอย่างเป็นกิจลักษณะ
ตัวอย่างเพลงโฟล์คของอเมริกันก็มีเพลงชาวเขา เพลงเคาว์บอยและเพลงนิโกรสปีริชวล
Form (ฟอร์ม)
แบบแผนหรือรูปแบบในการประพันธ์เพลง ประกอบด้วยคีตลักษณ์ 7 ชนิด คือ
1. ไบนารี่แบบธรรมดาประกอบด้วยคีตลักษณ์ชนิด 2 ส่วน
2. เทอนารี่แบบธรรมดาประกอบด้วยคีตลักษณ์ชนิด 3 ส่วน
3. คอมเปานด์ไบนารี่หรือที่เรียกว่าโซนาตาฟอร์ม
4. รอนโด
5. ทีมแอนด์แวริเอชั่น
6. ฟิวก์
7. คีตลักษณ์แบบต่อเนื่องเป็นหนึ่งเดียวโดยไม่มีการซ้ำหรือพัฒนาต่อไปตัวอย่างเช่นพรีลูดบทแรกของ
เจ เอส บาคชื่อว่า เดอะเวลล์เทมเปอร์คลาเวียคีตลักษณ์ทั้งเจ็ดชนิดสามารถผสมผสานเข้าด้วยกันได้มากมายหลายวิธี
Forte (It. ฟอร์เต)
ดัง
Fortissimo (It. ฟอร์ติสซิโม)
ดังมาก (ตัวย่อ ff.)
Forza (It.ฟอร์ซา)
เน้น Forzando (It. ฟอร์ซานโด) forzato (It. ฟอร์ซาโต) ด้วยการเน้นทันทีทันใด
หรือการย้ำออกเสียงดัง การเน้นเช่นเดียวกับคำว่า sforzando
Fourth (ฟอร์ท)
1. ขั้นคู่เสียงของโน้ตสี่ตัว จากการเรียงแบบไดอาโทนิก
2. ขั้นที่สี่ในบันไดเสียงแบบไดอาโทนิก ซับดอมิแนนท์
Frei (Gr. ฟราย)
อิสระ
Freimutig (Gr. ฟรายมูติก)
อย่างตรงไปตรงมา
French horn (เฟรนช์ฮอร์น)
เครื่องเป่าประเภทแตรทองเหลืองชนิดหนึ่ง ซึ่งมีลักษณะท่อแตรขยายออกไปตลอดถึงปากลำโพง
มีกำพวดแบบรูปกรวย และลูกสูบแตรซึ่งเป็นส่วนที่เพิ่มจากแตร ในยุคแรก ๆ ทำให้สามารถเล่นบันไดเสียงแบบโครมาติกได้อย่างสมบูรณ์ตลอดระยะช่วงเสียงอันกว้างเสียงแตรฮอร์น
มีลักษณะกลมกล่อม และเมื่อเป่าขึ้นไปในช่วงเสียงสูง ๆ จะมีความสง่างาม และค่อนข้างจะเป็นลักษณะคมจ้าแบบแตรในช่วงกลาง
ๆ เสียงที่สูงมากและต่ำมากนั้นจะเล่นยากแตรเฟรนช์ฮอร์นนั้นสร้างได้ทั้งใน
แบบ F และ Bb แต่สามารถรวมทั้งสองแบบเข้าไว้ในตัวแตรเครื่องเดียวกัน (ที่เรียกว่าดับเบิลฮอร์น)
ได้ แตรเฟรนช์ฮอร์นเป็นแตรที่ต้องย้ายคีย์
Frets (เฟรทส์)
ขีดแบ่งเส้นบนแผงวางนิ้วของเครื่องดนตรีแบนโจ, กีตาร์ ,ลูท ,แมนโดลิน ,ซีตาร์
ฯลฯ เพื่อจัดให้มีระยะช่องห่างที่แน่นอนเหมาะกับตำแหน่งการวางนิ้วกดสายให้ได้เสียงต่าง
ๆ
Fretta (เฟรทตา)
รีบเร่ง
Frisch (Gr. ฟริสซ์)
มีชีวิตชีวา
Frohlich (Gr. โฟร์ลิคช์)
สนุกสนาน
Fruheres zietmass (Gr. ฟูเฮเรส ซายท์มาส)
กลับไปใช้ความเร็วเท่าเดิม
Fugue (ฟิวก์)
การประพันธ์เพลงที่พัฒนามากที่สุดแขนงหนึ่งนิยมประพันธ์ในสมัยบาโรค ในบทประพันธ์เพลงประเภทคอนทราพันทัลมาจากคำภาษาลาตินว่า
ฟูกา (fuga) ซึ่งหมายถึง "บิน" การประพันธ์แบบฟิวก์จะเริ่มด้วยทำนองที่เรียกว่าซับเจคท์
(Subject) เป็นการเน้นทำนองแบบที่หนึ่งก่อนต่อมาก็จะมีการเปลี่ยนแปลงด้วยทำนองที่เรียกว่าอานเซอร์
(answer) ซึ่งคล้ายกับซับเจคท์แต่เริ่มที่เสียงอื่น ๆ (โดยปกติเป็นคู่ 5
หรือคู่ 4ของคีย์) และจะมีแนวอื่นๆ (ปกติมีสองถึงห้าแนว) มารับโดยแนวอื่น
ๆ นั้นเข้ามาทีละแนวทำนองส่วนที่ไม่ได้อยู่ในซับเจคท์ เรียกว่า เอพพิโซด
(Episode)นอกจากนั้นหากเป็นทำนองที่เกยกันอยู่สองถึงสามแนว เรียกว่า สเตร็ทโตแพสเสจ
(Stretto Passage)
Full cadence (ฟลูคาเด้น)
ลูกจบท้ายการดำเนินคอร์ดจาก V ไป I ซึ่งทำให้รู้สึกจบในลูกจบสมบูรณ์นั้นเสียงสูงที่สุดจบที่โทนิก
ส่วนในลูกจบไม่สมบูรณ์นั้นเสียงสูงที่สุดจบที่โน้ตตัวอื่นนอกเหนือจากโทนิก
Full orchestra (ฟลูออร์เคสตรา)
วงออร์เคสตราที่ประกอบด้วยเครื่องดนตรีเต็มอัตราโดยใช้เครื่องดนตรีครบทั้ง
4 ประเภท คือ string instruments, wood-wind instruments, brass-wind instruments,
และ percussion instruments
Fundamental (ฟันดาเมนทัล)
1. ตัวพื้นต้นของคอร์ด, เสียงแรกที่เป็นตัวสร้างคอร์ด, ราก
2. เสียงฮาร์โมนิกตัวแรกในอนุกรมโอเวอร์โทน (overtone series)
Funebre (It. ฟูเนเบร, Fr. ฟูเนเบลอ)
เศร้า มืดมน
Furioso (It. ฟูริโอโซ)
หยาบ ,ป่าเถื่อน ,ดุเดือด ,บ้าคลั่ง
Futurism (ฟอทูริซึ่ม)
ดนตรีแบบหนึ่งซึ่งมีการเคลื่อนไหวราวปี 1910 คีตกวีในลัทธินี้จะใช้ปืนกลไซเรน,
นกหวีดไอน้ำ, เครื่องพิมพ์ดีดและอะไรต่อมิอะไรสารพัดที่มีเสียง มาใส่ในดนตรีของเขาซึ่งใช้วงออร์เคสตราอยู่แล้ว

็H-o-M-e
224
โรงเรียนลำปางกัลยาณี ถ.พหลโยธิน ต.สวนดอก อ.เมือง จ.ลำปาง
|
E-mail
: rashentik@yahoo.com |
|